ordynacja podatkowa, kontrola podatkowa, zobowiązania podatkowe, interpretacja podatkowa, KAS
lupa
A A A

Gazeta Podatkowa nr 93 (1447) z dnia 20.11.2017

Czynności sprawdzające, czyli wstępna kontrola podatników

W ramach czynności sprawdzających urząd skarbowy może zweryfikować, czy i jak podatnicy wywiązują się z wielu obowiązków podatkowych, bez konieczności wszczynania kontroli czy postępowania podatkowego. Błędy wykryte w rozliczeniach mogą być od razu poprawione. Ignorowanie wezwań urzędu skarbowego może natomiast skończyć się karą porządkową.

Zakres działań

Czynności sprawdzające prowadzone przez urząd skarbowy nazywane są wstępną kontrolą o charakterze formalnym. Procedury tej nie poprzedza się doręczeniem zawiadomienia o zamiarze jej przeprowadzenia czy wydaniem postanowienia o wszczęciu. Działania urzędu skarbowego nie kończą się formalnym aktem decydującym o prawach lub obowiązkach podatnika.

Czynności sprawdzające stosuje się, aby zbadać terminowość składania deklaracji podatkowych oraz wpłacania podatków, w tym podatków pobieranych przez płatników. Służą weryfikacji danych i dokumentów przedstawionych przez podatników dokonujących rejestracji podatkowej. Urzędnicy mogą ponadto bez wszczynania kontroli lub postępowania podatkowego analizować deklaracje podatkowe pod kątem ich poprawności formalnej i rachunkowej. Mają prawo przeprowadzić wstępną ocenę zgodności danych zawartych w rozliczeniu z rzeczywistością. Mogą wezwać podatnika m.in. do udzielenia wyjaśnień w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości, dostarczenia dokumentacji niezbędnej do weryfikacji zasadności zwrotu VAT, przedłożenia dokumentów potwierdzających prawo do ulg podatkowych i wysokość poniesionych wydatków. Czynności sprawdzające mogą być także wykorzystane do weryfikacji poniesionych przez podatnika wydatków i uzyskanych przychodów (dochodów) - w zakresie niezbędnym do ujawnienia podstawy opodatkowania z tytułu przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych. Stanowi o tym art. 272 Ordynacji podatkowej.

Wątpliwości budzi możliwość prowadzenia w ramach czynności sprawdzających kontroli krzyżowych, czyli zweryfikowania rzetelności i prawidłowości dokumentów, jakie w związku z zawieranymi transakcjami posiadają kontrahenci sprawdzanego podatnika prowadzący działalność gospodarczą. NSA w uchwale z dnia 24 października 2016 r., sygn. akt I FPS 3/16 uznał, że urząd skarbowy ma prawo podejmować kontrole krzyżowe jedynie w związku z kontrolą lub postępowaniem podatkowym. Nie może ich prowadzić u kontrahentów podatnika objętego czynnościami sprawdzającymi, ponieważ nie ma do tego podstaw prawnych w Ordynacji podatkowej.

Wydawać by się mogło, że sprawa została ostatecznie rozstrzygnięta, gdyby nie wprowadzone w 2017 r. zmiany w ustawie o VAT. Znowelizowane przepisy pozwalają w celu zbadania zasadności zwrotu podatku - bez względu na formę postępowania wyjaśniającego - sprawdzić rozliczenia podatnika oraz innych podmiotów biorących udział w obrocie towarami lub usługami, będącymi przedmiotem rozliczenia podatnika, a także zbadać zgodność tych rozliczeń z faktycznym przebiegiem transakcji. Urzędy skarbowe mogą więc powoływać się na te regulacje, aby prowadzić kontrole krzyżowe w celu weryfikacji zasadności zwrotu podatku VAT w ramach czynności sprawdzających, mimo że takiej opcji nie przewiduje Ordynacja podatkowa.

Korekta rozliczeń

Efektem przeprowadzenia czynności sprawdzających może być wykrycie uchybień w deklaracji podatkowej lub załącznikach do niej.

Poprawki nanosi na ogół podatnik na wezwanie urzędu skarbowego. Urząd skarbowy może samodzielnie poprawić wykryte na etapie czynności sprawdzających błędy rachunkowe, oczywiste pomyłki oraz nieprawidłowości wynikające ze sporządzenia deklaracji niezgodnie z wymogami formalnymi, jeżeli w wyniku modyfikacji zmiana wysokości zobowiązania podatkowego, straty, nadpłaty, zwrotu podatku albo kwoty nadwyżki podatku do przeniesienia nie przekroczy 5.000 zł. Podatnikowi przysługuje prawo złożenia sprzeciwu na taką korektę. Wniesienie go skutkuje anulowaniem poprawek naniesionych przez urząd skarbowy.

Odsetek za zwłokę od zaległości podatkowej ujawnionej po korekcie dokonanej w wyniku czynności sprawdzających nie wolno naliczyć według obniżonej stawki. Wyliczeń trzeba dokonać w oparciu o stawkę podstawową albo podwyższoną. Podwyższoną stawkę odsetkową stosuje się w przypadku zaległości w akcyzie i VAT, jeżeli kwota zaniżenia zobowiązania podatkowego, zawyżenia kwoty nadpłaty lub zwrotu podatku przekracza 25% kwoty należnej i jest wyższa niż pięciokrotna wysokość minimalnego wynagrodzenia za pracę obowiązującego w dniu następującym po dniu upływu terminu płatności zobowiązania lub terminu zwrotu. W 2017 r. pięciokrotność minimalnej pensji wynosi 10.000 zł.


Kalkulator odsetkowy dostępny jest w serwisie www.kalkulatory.gofin.pl.

Kara dyscyplinująca

Utrudnianie prowadzenia czynności sprawdzających może skończyć się karą porządkową do 2.800 zł.

Ukaranym można być m.in. za ignorowanie wezwań do osobistego stawiennictwa, nieuzasadnioną odmowę złożenia wyjaśnień, nieprzedstawienie w wyznaczonym terminie dokumentów, których obowiązek posiadania wynika z przepisów prawa. Stanowi o tym art. 262 § 1 w zw. z art. 280 Ordynacji podatkowej. Karę porządkową otrzymuje podatnik (lub pełnomocnik). W przypadku osób prawnych i jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej wymierza się ją ustawowemu reprezentantowi, członkowi organu uprawnionemu do reprezentowania lub osobie upoważnionej do prowadzenia spraw danego podmiotu. Właściciel biura rachunkowego może być ukarany za bezzasadną odmowę okazania lub nieprzedstawienie w wyznaczonym terminie ksiąg rachunkowych swojego klienta lub dokumentów będących podstawą zapisów księgowych.

Organ podatkowy powinien dokonać wymiaru kary porządkowej po uprzednim wyjaśnieniu istnienia przesłanek uprawniających do jej zastosowania (niedozwolone i nieusprawiedliwione zachowanie danej osoby), a także ustaleniu stopnia zawinienia, ewentualnych skutków uchylania się od nałożonego obowiązku, sytuacji majątkowej karanego. Ukarany może wnieść zażalenie na postanowienie o nałożeniu kary porządkowej - gdy kwestionuje zasadność wymierzenia sankcji, albo wniosek o jej uchylenie - jeżeli miał uzasadnione powody, aby nie stawić się na wezwanie lub nie wykonać innej czynności.

Urząd skarbowy w ramach czynności sprawdzających może:

- zażądać wyjaśnień w sprawie przyczyn niezłożenia deklaracji,
- wezwać do złożenia wymaganej deklaracji,
- skorygować deklarację, jeżeli w wyniku naniesionych poprawek lub dokonanych uzupełnień zmiana wysokości zobowiązania podatkowego, nadpłaty, zwrotu podatku, straty lub kwoty nadwyżki podatku do przeniesienia nie przekracza 5.000 zł,
- zwrócić się do podatnika o skorygowanie deklaracji,
- wezwać podatnika do udzielenia niezbędnych wyjaśnień lub uzupełnienia deklaracji,
- zażądać przekazania ksiąg i dowodów księgowych w formie JPK (od dużych podmiotów od 1 lipca 2016 r., a w przypadku pozostałych podatników - od 1 lipca 2018 r.),
- zażądać okazania dokumentów lub złożenia ich kopii potwierdzających zasadność ulg podatkowych wykazanych w deklaracji,
- dokonać, za zgodą podatnika, oględzin lokalu mieszkalnego lub jego części, jeżeli jest to niezbędne do zweryfikowania zgodności stanu faktycznego z danymi wynikającymi ze złożonej przez podatnika deklaracji oraz z innych dokumentów potwierdzających poniesienie wydatków na cele mieszkaniowe.

Podstawa prawna

Ustawa z dnia 29.08.1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201 ze zm.)

www.OrdynacjaPodatkowa.pl - Inne zagadnienia:

 Jeśli nie znalazłeś informacji, której szukasz,
wejdź do serwisu
www.PoradyPodatkowe.pl » 
Więcej w zasobach płatnych

Serwis Głównego Księgowego

Gazeta Podatkowa

Indeks Księgowań - Księgowanie od A do Z
GOFIN NEWS - mobilna aplikacja dla Księgowych!
PRZEWODNIKI on-line Księgowego i Kadrowego
Pomocniki Księgowego

Terminarz

listopad 2018
PN WT ŚR CZ PT SO ND
1
2
3
4
6
8
9
10
11
12
14
16
17
18
19
21
22
23
24
25
27
28
29
30
ASYSTENT GOFIN - Darmowa aplikacja dla Księgowych
sklep.gofin.pl - RABATY, NAGRODY, PROMOCJE
NEWSLETTERY
Fachowe czasopisma - PoznajProdukty.gofin.pl
Rozliczanie podatku dochodowego, podatku VAT oraz innych podatków i opłat
Vademecum podatnika - podstawowe informacje dotyczące podatków
Sklep internetowy - sklep.gofin.pl
gofin
sgk
czasopisma
forum
sklep
gazeta podatkowa
 
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o., ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp., tel. 95 720 85 40, faks 95 720 85 60
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN
Szanowny Użytkowniku !
Prosimy o zapoznanie się z poniższymi informacjami oraz wyrażenie dobrowolnej zgody poprzez kliknięcie przycisku "Zgadzam się".
Pamiętaj, że zawsze możesz wycofać zgodę.

Serwis internetowy, z którego Pani/Pan korzysta używa plików cookies w celu:

  • zapewnienia prawidłowego działania serwisów (utrzymania sesji),

  • analizy statystyk ruchu i reklam w serwisach,

  • zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu wyświetlenia personalizowanych reklam.

Pliki cookies

Są to pliki instalowane w urządzeniach końcowych osób korzystających z serwisu, w celu administrowania serwisem, dostosowania treści serwisu do preferencji użytkownika, utrzymania sesji użytkownika oraz dla celów statystycznych i targetowania behawioralnego reklamy (dostosowania treści reklamy do indywidualnych potrzeb użytkownika). Informujemy, że istnieje możliwość określenia przez użytkownika serwisu warunków przechowywania lub uzyskiwania dostępu do informacji zawartych w plikach cookies za pomocą ustawień przeglądarki lub konfiguracji usługi. Szczegółowe informacje na ten temat dostępne są u producenta przeglądarki, u dostawcy usługi dostępu do internetu oraz w Polityce prywatności i plików cookies.

Administratorzy

Administratorem Pana/Pani danych osobowych w związku z korzystaniem z serwisu internetowego i jego usług jest Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o.

Administratorem danych osobowych w plikach cookies w związku z wyświetleniem analizy statystyk i wyświetlaniem spersonalizowanych reklam jest partner Wydawnictwa Podatkowego GOFIN sp. z o.o., Stroer Digital Operations sp. z o.o. (SDO). Odbiorcą informacji z plików cookies są Netsprint S.A., Google LLC oraz spółki zlecające SDO realizację kampanii reklamowej, a także podmioty badające i zliczające tę kampanię. Dane te mogą ponadto zostać udostępnione na rzecz partnerów handlowych SDO.

Jakie ma Pani/Pan prawa w stosunku do swoich danych osobowych?

Wobec swoich danych mają Pan/Pani prawo do żądania dostępu do swoich danych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania danych, prawo do cofnięcia zgody.

Podstawy prawne przetwarzania Pani/Pana danych osobowych

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z wykonaniem umowy

    Umowa w naszym przypadku oznacza akceptację regulaminu naszych usług. Jeśli zatem akceptuje Pani/Pan umowę na realizację danej usługi, to możemy przetwarzać Pani/Pana dane w zakresie niezbędnym do realizacji tej umowy.

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z prawnie uzasadnionym interesem administratora

    Dotyczy sytuacji, gdy przetwarzanie danych jest uzasadnione z uwagi na usprawiedliwione potrzeby administratora, tj. dokonanie pomiarów statystycznych, ulepszania naszych usług, jak również prowadzenie marketingu i promocji własnych usług administratora w serwisie internetowym.

  • Dobrowolna zgoda

    Aby móc wyświetlać spersonalizowane reklamy dopasowane do Pani/Pana zainteresowań, partner Wydawnictwa Podatkowego GOFIN sp. z o.o., Stroer Digital Operations sp. z o.o. musi mieć możliwość przetwarzania Pani/Pana danych. Udzielenie takiej zgody jest całkowicie dobrowolne (nie ma obowiązku jej udzielenia).

Zgoda

W związku z powyższymi wyjaśnieniami prosimy o wyrażenie dobrowolnej zgody na przetwarzanie Pani/Pana danych osobowych w związku z możliwością wyświetlenia reklam dopasowanych do Pani/Pana zainteresowań poprzez kliknięcie w przycisk „Zgadzam się” lub „Nie teraz” w przypadku braku zgody.