ordynacja podatkowa, kontrola podatkowa, zobowiązania podatkowe, interpretacja podatkowa, KAS
lupa
A A A

Gazeta Podatkowa nr 15 (1472) z dnia 19.02.2018

(Nie) każdy może być świadkiem w sprawie podatkowej

Osoba, która posiada informacje istotne dla rozstrzygnięcia sprawy podatkowej, może być wezwana w charakterze świadka. Nikt - z wyjątkiem członków rodziny podatnika - nie ma prawa odmówić złożenia zeznań. Podatnik może być obecny przy przesłuchaniu, zadawać świadkom pytania i składać wyjaśnienia.

Dowód w sprawie

Dowodem w postępowaniu podatkowym mogą być zeznania świadków. Świadkiem może być w zasadzie każdy, kto jest zdolny do komunikowania swoich spostrzeżeń, a ze względu na posiadaną wiedzę może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy czy ustalenia określonych faktów.

Dana osoba może być wezwana na świadka z inicjatywy zarówno organu podatkowego, jak i podatnika (strony postępowania podatkowego). Wnioski podatnika o przeprowadzenie dowodu nie zawsze muszą być jednak uwzględnione. Wynika to z art. 188 Ordynacji podatkowej. Przepis ten stanowi, że żądanie przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te są stwierdzone wystarczająco innym dowodem. Organ podatkowy analizuje więc, czy: okoliczność przedstawiona we wniosku dowodowym ma znaczenie dla rozstrzygnięcia, przeprowadzenie dowodu jest możliwe, przyczyni się to do wyjaśnienia sprawy itp.

Zeznania świadka - jak każdy inny dowód - podlegają swobodnej ocenie. Organ podatkowy powinien skonfrontować je z pozostałymi materiałami zebranymi w sprawie, a całość ocenić zgodnie z zasadami wiedzy, logiki i doświadczenia życiowego.

Przywilej rodziny

Zasadą jest obowiązek złożenia zeznań przez osobę wezwaną w charakterze świadka.

Prawo odmowy złożenia zeznań przysługuje jedynie najbliższym strony postępowania podatkowego: małżonkowi, wstępnym, zstępnym, rodzeństwu, powinowatym pierwszego stopnia, a także osobom pozostającym ze stroną w stosunku przysposobienia, opieki lub kurateli. Uprawnienie to trwa także po ustaniu małżeństwa, przysposobienia, opieki lub kurateli. Z prawa do odmowy złożenia zeznań mogą korzystać wymienione osoby w sprawie dotyczącej jej najbliższego - również osoby fizycznej. Taki przywilej nie przysługuje, gdy postępowanie podatkowe prowadzone jest wobec osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, a na świadka został wezwany członek rodziny osoby kierującej tym podmiotem, np. żona prezesa spółki z o.o. Przymiot strony ma bowiem w takim przypadku osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, a nie jej zarządcy (por. wyrok NSA z dnia 14 stycznia 2016 r., sygn. akt II FSK 3104/13).

Organy podatkowe coraz częściej korzystają z zeznań świadków złożonych na potrzeby postępowań karnych i karnych skarbowych. Przykładowo zeznania świadka przesłuchanego w postępowaniu karnym skarbowym prowadzonym w związku z handlem fikcyjnymi fakturami mogą być dowodem w sprawie dotyczącej określenia wysokości VAT, jeżeli informacje podane przez tę osobę mają wpływ na wymiar podatku. Nie stanowi przy tym obejścia prawa wykorzystanie protokołów zeznań złożonych w postępowaniu karnym lub karnym skarbowym przez najbliższych strony postępowania podatkowego (uprawnionych do odmowy składania zeznań w sprawie podatkowej). Członek rodziny nie ma obowiązku występować jako świadek w postępowaniu podatkowym. Nie musi wbrew swojej woli składać zeznań. Protokół z jego zeznaniami złożonymi w charakterze świadka w sprawie karnej lub karnej skarbowej może być jednak włączony do materiału dowodowego postępowania podatkowego. Zezwalają na to art. 180 § 1 i art. 181 Ordynacji podatkowej (por. wyrok NSA z dnia 11 maja 2017 r., sygn. akt I FSK 1704/15).

Prawa podatnika

Podatnik może być obecny przy przesłuchaniu każdego świadka zeznającego w jego sprawie.

Organ podatkowy ma obowiązek zawiadomić podatnika z co najmniej 7-dniowym wyprzedzeniem o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu. Nie musi wskazywać w zawiadomieniu konkretnych okoliczności będących powodem wezwania świadka (por. wyrok NSA z dnia 9 maja 2017 r., sygn. akt I FSK 1550/15). Organ podatkowy nie może pozbawić podatnika udziału w przesłuchaniu, uznając jego obecność za zbędną, niezależnie od wagi i treści przeprowadzanego dowodu. Nie ma natomiast obowiązku dostosowywać terminów dokonywania czynności dowodowych do organizacji pracy podatnika czy jego pełnomocnika (por. wyrok NSA z dnia 26 maja 2017 r., sygn. akt I GSK 653/15).

Podatnik obecny przy przesłuchaniu może zadawać świadkom pytania. Każdy świadek ma jednak prawo nie odpowiadać na nie, jeżeli istnieje ryzyko konfliktu między obowiązkiem zeznawania a zachowaniem lojalności wobec bliskiej osoby. Może odmówić udzielenia odpowiedzi na pytanie, gdy odpowiedź mogłaby narazić na odpowiedzialność karną czy karną skarbową jego samego lub jego bliskich (z kręgu osób wcześniej wymienionych jako posiadających prawo odmowy złożenia zeznań w postępowaniu podatkowym). Tak samo może postąpić, gdy odpowiedź mogłaby spowodować naruszenie obowiązku zachowania ustawowo chronionej tajemnicy zawodowej.

Urzędnicy nie mogą w praktyce ani kwestionować, ani zweryfikować tego, czy świadek zasadnie powołuje się na prawo do odmowy udzielenia odpowiedzi na pytanie. Organ podatkowy, przed odebraniem zeznania, musi pouczyć świadka o prawie odmowy odpowiedzi na pytania, a także o odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania.

Świadkiem w postępowaniu podatkowym nie może być:

- osoba niezdolna do postrzegania lub komunikowania swoich spostrzeżeń,
- osoba zobowiązana do zachowania w tajemnicy informacji niejawnych na okoliczności objęte tajemnicą, jeżeli nie została, w trybie określonym obowiązującymi przepisami, zwolniona z obowiązku zachowania tej tajemnicy,
- duchowny prawnie uznanego wyznania - co do faktów objętych tajemnicą spowiedzi.

Podstawa prawa

Ustawa z dnia 29.08.1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201 ze zm.)

www.OrdynacjaPodatkowa.pl - Postępowanie podatkowe:

 Jeśli nie znalazłeś informacji, której szukasz,
wejdź do serwisu
www.PoradyPodatkowe.pl » 
Więcej w zasobach płatnych

Serwis Głównego Księgowego

Gazeta Podatkowa

Terminarz

grudzień 2018
PN WT ŚR CZ PT SO ND
1
2
3
4
6
8
9
11
12
13
14
15
16
18
19
21
22
23
24
25
26
29
30
31
ASYSTENT GOFIN - Darmowa aplikacja dla Księgowych
sklep.gofin.pl - RABATY, NAGRODY, PROMOCJE
NEWSLETTERY
Fachowe czasopisma - PoznajProdukty.gofin.pl
Rozliczanie podatku dochodowego, podatku VAT oraz innych podatków i opłat
Vademecum podatnika - podstawowe informacje dotyczące podatków
Sklep internetowy - sklep.gofin.pl
gofin
sgk
czasopisma
forum
sklep
gazeta podatkowa
 
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o., ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp., tel. 95 720 85 40, faks 95 720 85 60
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN
Szanowny Użytkowniku !
Prosimy o zapoznanie się z poniższymi informacjami oraz wyrażenie dobrowolnej zgody poprzez kliknięcie przycisku "Zgadzam się".
Pamiętaj, że zawsze możesz wycofać zgodę.

Serwis internetowy, z którego Pani/Pan korzysta używa plików cookies w celu:

  • zapewnienia prawidłowego działania serwisów (utrzymania sesji),

  • analizy statystyk ruchu i reklam w serwisach,

  • zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu wyświetlenia personalizowanych reklam.

Pliki cookies

Są to pliki instalowane w urządzeniach końcowych osób korzystających z serwisu, w celu administrowania serwisem, dostosowania treści serwisu do preferencji użytkownika, utrzymania sesji użytkownika oraz dla celów statystycznych i targetowania behawioralnego reklamy (dostosowania treści reklamy do indywidualnych potrzeb użytkownika). Informujemy, że istnieje możliwość określenia przez użytkownika serwisu warunków przechowywania lub uzyskiwania dostępu do informacji zawartych w plikach cookies za pomocą ustawień przeglądarki lub konfiguracji usługi. Szczegółowe informacje na ten temat dostępne są u producenta przeglądarki, u dostawcy usługi dostępu do internetu oraz w Polityce prywatności i plików cookies.

Administratorzy

Administratorem Pana/Pani danych osobowych w związku z korzystaniem z serwisu internetowego i jego usług jest Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o.

Administratorem danych osobowych w plikach cookies w związku z wyświetleniem analizy statystyk i wyświetlaniem spersonalizowanych reklam jest partner Wydawnictwa Podatkowego GOFIN sp. z o.o., Stroer Digital Operations sp. z o.o. (SDO). Odbiorcą informacji z plików cookies są Netsprint S.A., Google LLC oraz spółki zlecające SDO realizację kampanii reklamowej, a także podmioty badające i zliczające tę kampanię. Dane te mogą ponadto zostać udostępnione na rzecz partnerów handlowych SDO.

Jakie ma Pani/Pan prawa w stosunku do swoich danych osobowych?

Wobec swoich danych mają Pan/Pani prawo do żądania dostępu do swoich danych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania danych, prawo do cofnięcia zgody.

Podstawy prawne przetwarzania Pani/Pana danych osobowych

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z wykonaniem umowy

    Umowa w naszym przypadku oznacza akceptację regulaminu naszych usług. Jeśli zatem akceptuje Pani/Pan umowę na realizację danej usługi, to możemy przetwarzać Pani/Pana dane w zakresie niezbędnym do realizacji tej umowy.

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z prawnie uzasadnionym interesem administratora

    Dotyczy sytuacji, gdy przetwarzanie danych jest uzasadnione z uwagi na usprawiedliwione potrzeby administratora, tj. dokonanie pomiarów statystycznych, ulepszania naszych usług, jak również prowadzenie marketingu i promocji własnych usług administratora w serwisie internetowym.

  • Dobrowolna zgoda

    Aby móc wyświetlać spersonalizowane reklamy dopasowane do Pani/Pana zainteresowań, partner Wydawnictwa Podatkowego GOFIN sp. z o.o., Stroer Digital Operations sp. z o.o. musi mieć możliwość przetwarzania Pani/Pana danych. Udzielenie takiej zgody jest całkowicie dobrowolne (nie ma obowiązku jej udzielenia).

Zgoda

W związku z powyższymi wyjaśnieniami prosimy o wyrażenie dobrowolnej zgody na przetwarzanie Pani/Pana danych osobowych w związku z możliwością wyświetlenia reklam dopasowanych do Pani/Pana zainteresowań poprzez kliknięcie w przycisk „Zgadzam się” lub „Nie teraz” w przypadku braku zgody.