ordynacja podatkowa, kontrola podatkowa, zobowiązania podatkowe, interpretacja podatkowa, KAS
lupa
A A A

Gazeta Podatkowa nr 7 (1882) z dnia 24.01.2022

Kto i kiedy odpowiada za cudze zaległości podatkowe?

Konsekwencją powiązań rodzinnych czy biznesowych z podatnikiem może być odpowiedzialność za jego zaległości podatkowe. Urząd skarbowy orzeka o tym w decyzji. Osoba zobligowana do uregulowania cudzych podatków może ubiegać się o odroczenie płatności ciążącego na niej zobowiązania, rozłożenie na raty lub umorzenie.

Zamknięty wykaz

Podatnik, co do zasady, sam odpowiada za swoje podatki. Zaległości podatkowe, których nie jest w stanie spłacić, mogą być jednak niekiedy zmuszone uregulować osoby trzecie. Krąg tych osób jest zamknięty. Należą do niego wyłącznie podmioty wymienione w art. 110-117d Ordynacji podatkowej.

Urząd skarbowy, chcąc zobligować osobę trzecią do uregulowania cudzych zaległości podatkowych, musi wydać decyzję. Postępowanie podatkowe w tej sprawie nie może być wszczęte przed doręczeniem podatnikowi (płatnikowi) decyzji dotyczących obciążających go należności. Mowa o decyzji: określającej wysokość zobowiązania podatkowego, określającej kwotę zaległości podatkowej wskazanej w art. 52 oraz art. 52a Ordynacji podatkowej, w sprawie zwrotu zaliczki naliczonego podatku VAT, dotyczącej kwoty należnych odsetek za zwłokę, o odpowiedzialności płatnika za podatek niepobrany lub pobrany a niewpłacony.

Od tej zasady przewidziano wyjątki. Wspomniane rozstrzygnięcia nie muszą poprzedzać decyzji o odpowiedzialności wspólników spółki cywilnej, jawnej, partnerskiej oraz komplementariusza spółki komandytowej albo komandytowo-akcyjnej. Urząd skarbowy może zawrzeć je w decyzji obligującej do uregulowania zaległości podatkowych spółki. Doręczenie wymienionych decyzji jest ponadto zbędne, jeżeli zaległość podatkowa dochodzona jest na podstawie deklaracji lub zeznania podatkowego. W takiej sytuacji jednak postępowanie w sprawie odpowiedzialności osoby trzeciej nie może być podjęte przed dniem wszczęcia postępowania egzekucyjnego.

Czas na decyzję

Ważny jest termin wydania decyzji o odpowiedzialności za cudze podatki.

Urząd skarbowy ma na jej wydanie (sporządzenie i podpisanie) zasadniczo 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstała zaległość podatkowa. Inaczej jest w przypadku odpowiedzialności nabywcy towarów z załącznika nr 15 do ustawy o VAT oraz pełnomocnika dokonującego rejestracji podatnika VAT. Decyzja nie może być w ich przypadku wydana po 3 latach, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym odpowiednio - miała miejsce dostawa towarów albo upłynął 6-miesięczny okres od dnia zarejestrowania podatnika jako podatnika VAT czynnego.

Termin przedawnienia prawa do wydania decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej za cudze zaległości podatkowe należy odróżnić od terminu przedawnienia zobowiązania wynikającego z tego rozstrzygnięcia. Zobowiązanie ustalone w decyzji przedawnia się po 3 latach od końca roku kalendarzowego, w którym została ona doręczona adresatowi. Bieg tego terminu może ulec zawieszeniu (w wyniku odroczenia płatności lub rozłożenia na raty spłaty zobowiązania) lub przerwaniu (w przypadku ogłoszenia upadłości lub zastosowania środka egzekucyjnego).

Spłata z ulgą

Osoba trzecia ma prawo ubiegać się o udzielenie ulgi w spłacie zobowiązania wynikającego z decyzji. Przesądza o tym art. 67c § 2 Ordynacji podatkowej.

Możliwe jest uzyskanie takich ulg, jak: odroczenie płatności, rozłożenie zapłaty na raty lub umorzenie. Umorzenie może objąć zobowiązanie osoby trzeciej do uregulowania cudzych należności płatniczych, tj. podatków niepobranych lub pobranych, ale niewpłaconych w związku z wykonywaniem funkcji płatnika. Przykładowo, członek zarządu spółki z o.o. może ubiegać się o umorzenie zobowiązania wynikającego z decyzji o jego odpowiedzialności za zaległości spółki w VAT oraz w PIT od wynagrodzeń pracowników, podczas gdy spółka nie ma prawa złożyć wniosku o umorzenie PIT od wynagrodzeń pracowników. Podstawą przyznania ulgi jest istnienie ważnego interesu wnioskodawcy lub interesu publicznego. Osoba trzecia musi wykazać, odwołując się do własnej sytuacji finansowej, dlaczego nie jest w stanie uregulować obciążających ją zaległości podatnika (płatnika).

Osoba trzecia zostaje zwolniona z odpowiedzialności w przypadku wygaśnięcia zobowiązania podatnika (płatnika) jako głównego dłużnika podatkowego. Jej odpowiedzialność ma bowiem charakter akcesoryjny. Uzależniona jest od istnienia odpowiedzialności podmiotu pierwotnie zobligowanego do uiszczenia podatku. Wygaśnięcie zobowiązania podatnika (płatnika) czyni niemożliwym zarówno wydanie decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej, jak i jej egzekwowanie.

Przykłady odpowiedzialności podatkowej osób trzecich
Osoby trzecie odpowiadające za zaległości podatkowe podatnika
Osoba trzecia Zakres odpowiedzialności
rozwiedziony lub pozostający w separacji małżonek podatnika zaległości z tytułu zobowiązań powstałych w czasie trwania wspólności majątkowej
członek rodziny podatnika prowadzącego działalność gospodarczą, współdziałający z nim w jej wykonywaniu, osiągający z tego tytułu korzyści zaległości wynikające z działalności gospodarczej podatnika powstałe w okresie współdziałania
nabywca przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części zaległości podatnika powstałe do dnia nabycia
jednoosobowa spółka kapitałowa powstała w wyniku przekształcenia przedsiębiorcy będącego osobą fizyczną zaległości przedsiębiorcy powstałe do dnia przekształcenia
spółka niemająca osobowości prawnej, do której osoba fizyczna wniosła na pokrycie udziału swoje przedsiębiorstwo zaległości związane z przedsiębiorstwem powstałe do dnia jego wniesienia
firmujący swoim imieniem i nazwiskiem, nazwą lub firmą działalność gospodarczą podatnika zaległości powstałe podczas prowadzenia działalności
wspólnik spółki cywilnej, jawnej, partnerskiej oraz komplementariusz spółki komandytowej albo komandytowo-akcyjnej zaległości spółki
członkowie zarządu zaległości spółki: z o.o., z o.o. w organizacji, prostej akcyjnej, prostej akcyjnej w organizacji, akcyjnej, akcyjnej w organizacji
członkowie organów zarządzających innych osób prawnych zaległości osób prawnych
wspólnicy spółki: z o.o. w organizacji, prostej akcyjnej w organizacji, akcyjnej w organizacji zaległości spółki, gdy nie posiada ona zarządu i nie został powołany pełnomocnik
osoby prawne przejmujące lub osoby prawne powstałe w wyniku podziału (osoby nowo zawiązane) zaległości osoby prawnej dzielonej (jeżeli majątek przejmowany, a przy podziale przez wydzielenie - także majątek osoby dzielonej, nie stanowi zorganizowanej części przedsiębiorstwa)
podatnik dokonujący zapłaty należności za towar lub usługę przelewem na konto niewidniejące w Wykazie podatników VAT zaległości kontrahenta w części VAT proporcjonalnie przypadającej na dostawę towarów lub świadczenie usług
zarządca sukcesyjny zaległości związane z działalnością przedsiębiorstwa w spadku
pełnomocnik, o którym mowa w art. 96 ust. 4b ustawy o VAT (Dz. U. z 2021 r. poz. 685 ze zm.) zaległości podatnika z tytułu czynności wykonanych w ciągu 6 miesięcy od dnia zarejestrowania go jako podatnika VAT czynnego
podatnik wymieniony w art. 105a ustawy o VAT zaległości dostawców towarów w części VAT proporcjonalnie przypadającej na dostawę dokonaną na rzecz podatnika

Podstawa prawna

Ustawa z dnia 29.08.1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm.)

www.OrdynacjaPodatkowa.pl - Zobowiązania podatkowe:

 Jeśli nie znalazłeś informacji, której szukasz,
wejdź do serwisu
www.PoradyPodatkowe.pl » 
Więcej w zasobach płatnych

Serwis Głównego Księgowego

Gazeta Podatkowa

Terminarz

czerwiec 2022
PN WT ŚR CZ PT SO ND
1
2
3
4
5
8
9
11
12
13
14
16
17
18
19
21
22
23
24
25
26
28
29
IIIIIIIVVVIVIIVIIIIXXXIXII
sklep.gofin.pl - RABATY, NAGRODY, PROMOCJE
NEWSLETTERY
Fachowe czasopisma - PoznajProdukty.gofin.pl
Rozliczanie podatku dochodowego, podatku VAT oraz innych podatków i opłat
Vademecum Podatnika - podstawowe informacje dotyczące podatków

GOFIN PODPOWIADA

Kompleksowe opracowania tematyczne

Sklep internetowy - sklep.gofin.pl
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o., ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp., tel. 95 720 85 40, faks 95 720 85 60
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN
Szanowny Użytkowniku !
Prosimy o zapoznanie się z poniższymi informacjami oraz wyrażenie dobrowolnej zgody poprzez kliknięcie przycisku "Zgadzam się".
Pamiętaj, że zawsze możesz wycofać zgodę.

Serwis internetowy, z którego Pani/Pan korzysta używa plików cookies w celu:

  • niezbędnego zapewnienia prawidłowego działania Serwisów (utrzymania sesji),
  • realizacji funkcjonalności ułatwiających obsługę Serwisu,
  • analizy statystyk ruchu i reklam w Serwisach,
  • zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu wyświetlenia reklam produktów własnych i klientów reklamowych.

Pliki cookies

Są to pliki instalowane w urządzeniach końcowych osób korzystających z Serwisu, w celu administrowania Serwisem, dostosowania treści Serwisu do preferencji użytkownika, utrzymania sesji użytkownika oraz dla celów statystycznych i targetowania reklamy (dostosowania treści reklamy do indywidualnych potrzeb użytkownika). Informujemy, że istnieje możliwość określenia przez użytkownika Serwisu warunków przechowywania lub uzyskiwania dostępu do informacji zawartych w plikach cookies za pomocą ustawień przeglądarki lub konfiguracji usługi. Szczegółowe informacje na ten temat dostępne są u producenta przeglądarki, u dostawcy usługi dostępu do internetu oraz w Polityce prywatności i plików cookies.

Administratorzy

Administratorem Pana/Pani danych osobowych w związku z korzystaniem z Serwisu internetowego i jego usług jest Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o. Administratorem danych osobowych w plikach cookies w związku z wyświetleniem analizy statystyk i wyświetlaniem spersonalizowanych reklam są partnerzy Wydawnictwa Podatkowego GOFIN sp. z o.o., Google Inc, Facebook Inc.

Jakie ma Pani/Pan prawa w stosunku do swoich danych osobowych?

Wobec swoich danych mają Pan/Pani prawo do żądania dostępu do swoich danych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania danych, prawo do cofnięcia zgody.

Podstawy prawne przetwarzania Pani/Pana danych osobowych

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z wykonaniem umowy.

    Umowa w naszym przypadku oznacza akceptację regulaminu naszych usług. Jeśli zatem akceptuje Pani/Pan umowę na realizację danej usługi, to możemy przetwarzać Pani/Pana dane w zakresie niezbędnym do realizacji tej umowy.

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z prawnie uzasadnionym interesem administratora.

    Dotyczy sytuacji, gdy przetwarzanie danych jest uzasadnione z uwagi na usprawiedliwione potrzeby administratora, tj. dokonanie pomiarów statystycznych, ulepszania naszych usług, jak również prowadzenie marketingu i promocji własnych usług administratora.

  • Dobrowolna zgoda.

    Aby móc realizować cele:
    - zapamiętania Pani/Pana decyzji w Serwisach w zakresie korzystania z dostępnych opcjonalnie funkcjonalności,
    - analiz statystyk ruchu i reklam w Serwisach,
    - wyświetlania spersonalizowanych reklam produktów własnych i klientów reklamowych w związku z odwiedzaniem niniejszego Serwisu internetowego partnerzy Wydawnictwa Podatkowego Gofin sp. z o.o. muszą mieć możliwość przetwarzania Pani/Pana danych.

Potrzebna jest Nam Pani/Pana dobrowolna zgoda na zapisy w plikach cookies w celach realizacji powyższych celów.

W związku z powyższymi wyjaśnieniami prosimy o wyrażenie dobrowolnej zgody na zapisywanie informacji w plikach cookies przez kliknięcie przycisku „Zgadzam się” lub „Nie teraz” w przypadku braku zgody. Istnieje możliwość skorzystania z „ustawień zaawansowanych” plików cookies w celu określenia indywidualnych zgód na zapis wybranych plików cookies realizujących wybrane cele.